صفحه: [1]
  چاپ صفحه  
نويسنده موضوع: تفسیر سوره ی مزمل  (دفعات بازدید: 4302 بار)
0 کاربر و 1 مهمان درحال دیدن موضوع.
p.abedi.moshaver
Moderator
Hero Member
*****
آفلاین آفلاین

تعداد ارسال: 1434



ديدن مشخصات
« : ژانویه 16, 2011, 11:05:15 am »



 سوال :  آیا اولین باری که به "الْقُرْآَنَ" اشاره شده، در همین آیه است؟


با توجه به اینکه سوره مزمل هفتاد و سومین سوره نازله است، ظاهرا در آیات کریمه قرآن، اولین بار در این سوره نام «قرآن» برای قرآن بکار رفته زیرا در سوره علق و قلم که قبل از این سوره نازل شده اند، لفظ «قرآن» وجود ندارد.

اینکه چطور مردم متوجه این معنا می شده اند که منظور آیه از قران همین آیات نازله هست، این پرسش در مورد سایر موضوعات شرعی مانند صلاة، زکات و صوم و حج و ... هم قابل طرح است چون مثلا لفظ صلاة از نظر لغت عرب به معنای دعاست ولی از نظر اصطلاح شرعی یعنی همین نمازی که می خوانیم لذا اگر در آیاتی از جمله آیه 20 سوره مزمل، مردم را به ادای صلاة و دادن زکات دعوت نموده: وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاة (مزمل/20) ، و از طرفی صلاة در لغت عرب به معنای دعا و زکات به معنای رشد و نمو بوده، پس مردم از کجا می فهمیدند که منظور از صلاة، نماز است و منظور از زکات، همان دستور شرعی خاص است؟

بسیاری از علما (علمای اصولی) معتقدند که چنین الفاظی در زبان عرب قبل از اسلام، در معنای لغوی آن بکار می رفته یعنی صلاة به معنای دعا و زکات به معنی نمو و رشد و صوم به معنی خودداری کردن و حج به معنی قصد کردن بوده (که همان معانی لغوی این الفاظ بوده است) اما بعد از اسلام و بعثت پیامبر گرامی اسلام، این الفاظ در معانی متداول و شرعی آن استعمال شد و به علت کثرت استعمال، هر گاه مثلا لفظ صلاة گفته می شد، نماز در اذهان تداعی می گشت و نه دعا ، و این لغات در زمان پیامبر گرامی اسلام، برای موضوعات دینی بکار می رفت و کم کم این الفاظ در آن معانی به صورت حقیقت استعمال شد. (الموجز فی اصول الفقه/آیة الله سبحانی/ص23)

در مورد لفظ قرآن هم ظاهرا وضع به همین منوال بوده؛ یعنی در آیات ابتدایی سوره مزمل (و یا قبل از آن از زبان پیامبر) به آیات نازله، «قرآن» گفته شده و از قرائن آیات نازله سوره مزمل هم به آسانی فهمیده می شد که منظور از قرآن، همان آیات نازله است، زیرا پیامبر اسلام مکتب نرفته بودند و کتاب یا نوشته ای نداشتند که برای کسی جای سؤال باشد و تا آن زمان آیات سوره علق و قلم را به عنوان آیات نازله وحی به مردم ابلاغ کرده بودند لذا طبیعی است که با گفتن لفظ «قرآن» در آیات ابتدایی سوره مزمل، غیر از آیات نازله، چیزی به ذهن مردم خطور نمی کرد (نهایتا هم اگر کسی در معنای آیه یا کلمه ای شک داشت از پیامبر می پرسید و مطلب برای همگان روشن می شد).

 
امضاء » پاسخگوی مباحث قرآنی
امام جواد (ع) در حدیثی از پیامبر گرامی اسلام روایت کرده اند که فرمود:

... [مقام‏] حسين بن على در آسمان بالاتر از [مقام‏] او در زمين است و در طرف راست عرش الهى در باره او چنين نوشته شده است: چراغ هدايت و كشتى نجات و امام استوار و مايه عزت و افتخار و [درياى‏] علم و ذخيره الهى ...

(عيون أخبار الرضا (ع)/ج‏1/ص60)
 



http://www.askquran.ir/showthread.php?p=398385






« آخرين ويرايش: ژانویه 16, 2011, 12:17:23 pm توسط p.abedi.moshaver » خارج شده است

... و من الله التوفیق ... پروین عابدی ، واحد مشاوره
p.abedi.moshaver
Moderator
Hero Member
*****
آفلاین آفلاین

تعداد ارسال: 1434



ديدن مشخصات
« پاسخ #1 : ژانویه 16, 2011, 11:32:53 am »

یکی از سوره های زیبا و پر محتوای قرآن سوره مزمل می باشد .


سوره مزمل : هفتاد و سومین سوره


ترتیب نزول : 3

محل نزول : مکه مکرمه

تعداد آیات : 20

تعداد کلمات : 300

تعداد حروف : 853

تعداد لفظ . الله : 8

معانی سوره: مزمل ار واژه زمل ریشه گرفته . یعنی کنار کسی ونزد کسی نشستن.



ویژگی سوره :

حاوی دستورات مهم برای مومنان از جمله : تلاوت قرآن – اقامه نماز – پرداخت زکات و حقوق واجبه الهی – قرض دادن – استغقار و طلب آمرزش و ذخیره اندوزی برای روز جزا.

موضوعات کلی سوره :

قیام شبانه نماز شب – خبر از نزول قرآن – امر به صبر و استقامت – مساله معاد و رستاخیز – داستان عصیان و طغیان – توصیف و تمجید مسلمان و یارن رسول خدا (ص).

فضیلت قرائت این سوره :

– پیامبر اکرم (ص) : هرکه این سوره را بخواند در دنیا و آخرت سختی از او برداشته میشود.

– امام صادق (ع): هرکس این سوره را در نماز خفتن ویا در نماز شب بخواند شب و روز و آن سوره (هرسه) شاهد و گواه اودر قیامت باشند . و خداوند اورا با زندگانی نیکو زنده دارد و به مردن نیکو بمیراند.

– اگر کسی تنگ روزی باشد . تا چهل روز روزی یکبار این سوره را بخواند. وسعت رزق یابد. انشاءالله.

بر اساس تفسیر نور (حجة الاسلام ولمسلمین قرائتی)

سوره‌ي مُزَّمِل (سَريك) در مكه و پيش از هجرت نازل شده و داراي

20 آيه است .

سَريك: خوابيده‌. اين‌ واژه‌ از دو بخش‌ ساخته‌ شده‌؛ واژه‌ي‌ اوستايي «سر» به‌ معني‌ خوابيدن‌
+ پسوند مفعولي‌ «يك‌» كه‌ از زبان پهلوي‌ گرفته‌ شده‌ است‌.

این سوره در اول بعثت، وقتی مشرکان در دار الندوة‏ دعوتش را نپذیرفتند، در مکه نازل شده‌است.


اما.... بر اساس تفسیر نمونه:


لحن آيات سوره به خوبى نشان مى‏دهد كه با سوره‏هاى مكى هماهنگ است ، و به اين ترتيب احتمال نزول آن در مدينه ، چنانكه بعضى گفته‏اند ، بعيد به نظر مى‏رسد ،

ولى تفاوت لحن آغاز و انجام آيه نشان مى‏دهد كه در ميان اين آيات فاصله زمانى قابل ملاحظه‏اى بوده است كه بعضى از مفسران آن را هشت ماه و بعضى يكسال و بعضى حتى ده سال نوشته‏اند .

بسيارى از آيات اين سوره نشان مى‏دهد هنگامى نازل شده كه پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسل٠ ?م‏) دعوت علنى خود را شروع كرده بود ، و مخالفان در برابر او به مخالفت و تكذيب برخاسته بودند ، و پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسل٠ ?م‏) دستور پيدا مى‏كند در اين مرحله با آنها مدارا نمايد .


لذا اين احتمال كه تمام سوره در آغاز دعوت پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلم )  نازل شده باشد بسيار بعيد به نظر مى‏رسد ،


ممكن است آيات نخستين آن چنين باشد ، ولى مسلما همه آيات آن چنين نيست ،

چرا كه تعبيراتش نشانه گسترش اسلام ، لااقل در سطح مكه ، و قيام مخالفين به مخالفت و مبارزه است ، و مى‏دانيم چنين چيزى در سه سال آغاز دعوت وجود نداشت.


شـــأن نــــزول

شان نزولى كه براى سوره يا قسمتى از آيات آن در روايات آمده نيز متفاوت است.

در بعضى از روايات آمدهاست كه وقتى پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسل٠ ?م‏) اولين پيام الهى و وحى را دريافت كرد وحشت زده نزد خديجه آمد ( احساس ناراحتى جسمانى داشت و به استراحت پرداخت ) و فرمود : مرا در جامعه‏اى بپيچيد .

اينجا بود كه جبرئيل نازل شد ، و يا ايها المزمل را براى پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلم)آورد.

در حالى كه در روايات ديگرى آمده است كه:

اين ماجرا زمانى بود كه پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسل٠ ?م‏) دعوت خود را آشكار كرده بود ، و قريش در دار الندوة جمع شدند تا در كار پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسل٠ ?م‏) بينديشند ، و براى مقابله با او نام و شعارى انتخاب كنند ،


بعضى گفتند او كاهن است ،

ولى گروهى با اين پيشنهاد مخالفت كردند ،


بعضى ديگر گفتند او مجنون است ،


اما باز گروهى مخالفت كردند


بعضى عنوان ساحر را ترجيح دادند ،


آن را نيز نپذيرفتند .

سرانجام گفتند هر چه هست او ميان دوستان جدائى مى‏اندازد ( بنابر اين ساحر است ) سپس مشركان پراكنده شدند.

اين سخن به پيامبر (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسل٠ ?‏) رسيد ، خود را در لباسهايش پيچيد ( و به استراحت پرداخت )

در اين هنگام جبرئيل آمد و يا ايها المزمل و يا ايها المدثر را بر آن حضرت خواند.

نتيجه اينكه همانطور كه قبلا اشاره كرديم ظاهرا اين سوره در مكه نازل شده ،

و قطعا قسمتى از آن بعد از ظهور علنى اسلام ، و نفوذ نسبى آن در مكه بوده است ،

هر چند احتمال دارد ، آياتى از آغاز سوره در اول بعثت نازل شده باشد .



در مورد تفسیر آیات سوره مزمل نکاتی به نظرم رسید که مخالف تفاسیر موجود است .

آیات ابتدای سوره مزمل به پیامبر راهی را پیشنهاد می کند که اجرای آن توسط پیامبر لازم است پیشنهاد این است که پیامبر در طول شب باید از خواب بیدار شده و از جامه ای که در ان خواب بوده جدا شده و مقدارش متغیر است منتهی نباید پیامبر در تمام طول شب خواب باشد حتی اگر شده کمی از شب از خواب بیدار شده از رختخواب بیرون امده و به سمت قران برود و قران را باز کند و به ارامی ایات قران را تلاوت کند.
موردی که خدا پیشنهاد کرده است نمی تواند قبل از خوابیدن باشد مثلا اگر پیامبر تا ساعت 2 بامداد بیدار باشد و قران را مطالعه کند جزو این پیشنهاد نیست خاصیت این پیشنهاد در بیدار شدن است یعنی پیامبر پس از خواب رفتن می تواند ساعت را روی زنگ بگذارد تا حتما بیدار شود پس از بیداری می تواند حدود نیم ساعت قران را مطالعه کند تا از حالت خواب کاملا به حالت بیداری برسد .
پیامبر می تواند نصف شب بیدار بماند یا به ان اضافه کند منتهی حتما این رفتار باید در عمق خواب باشد مثلا نمی تواند پس از بیداری باشد حتما باید وسط خواب باشد یعنی در عمق خواب باشد.
خواص این نوع بیدار شدن زیاد است که در جای خود قابل بحث است .


اینکه گفته شده است که پیامبر پس از تکذیب مردم دچار لرز شده و خود را در جامه پیچید در مورد مزمل درست نیست اما در مورد مدثر درست است زیرا مزمل پیشنهاد خاصی است که در ادامه آورده است می گوید ای مزمل شب بر خیز مگر کمی که این بر خواستن نمی تواند بلند شدن در بیداری باشد چون خاصیتش در این نوع بیدار شدن و بلند شدن است که این خاصیت در بلند شدن در وقت بیداری تفاوت دارد .

منظورش از قم بر خیز بر خواستن از خواب است نه بر خواستن از جامه .

چرا چون خبر می دهد که خدا می خواهد کلام سنگینی را بر تو القا کند که این القا فقط در این شرط ممکن است اگر پیامبر روز ها قران را مطالعه کند این خاصیت را ندارد که کلام سنگینی از قران به او القا شود .

پس مزمل باید بعد از به خواب رفتن در حالی که در عمق خواب است از رختخواب بیرون آید و بر خیزد این حالت سخت است دو نوع بیداری وجود دارد  : یکی بیدار شدن و بلند شدن است یعنی شخص بیدار میشود و بلند می شود حالت دوم حالتی است که شخص در عمق خواب باشد بوسیله صدایی بیدار شود مانند صدا زده شدن یا صدای زنگ
در این حالت شخص نمی خواهد از خواب جدا شود و منظور خدا این نوع بیدار شدن است یعنی در حالی که می خواهی بخوابی بلند شو و این بیدار شدن را از کم تا بیشتر از نصف ادامه بده مقدارش بستگی به تشخیص خودت داره کم یا قلیل مقداری است که کاملا خواب از سرت برود وقتی دوباره به رختخواب رفتی پس از عبور زمان دوباره بخواب بروی
این روش برای در مان اختلالات خواب نوعی اعجاز است اگر کسی پس از چند ساعت خواب بیدار می شود و خسته در رختخواب منتظر صبح است با این روش اختلال خوابش از بین میرود مثلا با تکرار این پیشنهاد تا چند ماه کاملا در مان می شود هم خواب عمیق و طولانی دارد و هم پس از بیدار شدن خسته نیست .
پیامبر میتواند مثلا یک شب نیم ساعت قران را بخواند و یک شب از نیمه بیشتر قران را مطالعه کند.
حال شما در نظر بگیر پیامبر بلند شود و قرانی نباشد تا ان را بخواند ایه ناموزون می شود.
از طرفی وقتی می گه ورتل قران ترتیلا منظورش از قران همین قران است یعنی کل قران یا همان کتاب در حالی که تفاسیر می گویند خدا می گه پیامبر از تکذیب رفته داخل جامه خوابیده .
این مورد اشتباه است هم با کلمه ترتیل و هم با کلمه قران هم با کلمه شب هم با کلمه قم .

زیرا اگر پیامبر از تکذیب اندوهناک شده و سرمایش می شده است این اتفاق در روز می افتاده نه در شب دوم این یک برنامه پیشنهادی است که باید هر شب اجرا شود چه تکذیب باشد چه نباشد سوم کلمه قران را با ترتیل مطالعه کردن وقتی مفهوم دارد که یک کتاب کامل باشد و اگر بگوییم در اول بعثت که چند ایه ای بیشتر نازل نشده خدا از پیامبر بخواهد شب برخیز و قران را مطالعه کن غلط می شود .

از طرفی در آخر همین سوره می گوید : خدا میداند که بسیاری از شما قرآن را می خوانید که باز هم وقتی مفهوم منطقی دارد که مومنین شب برخیزند و قرآن بخوانند نه اینکه مومن شب برخیزد و کتابی نباشد تا بخواند چون قرآن هنوز نوشته نشده بود چون هنوز نازل نشده بود .

مفهوم درست این است ای مزمل شب برخیز از خواب کمی یا نصف یا کمی کمتر از نصف یا بیشتر و کتاب قران را به ارامی مطالعه کن زیرا خدا می خواهد از قران کلام سنگینی را به تو القا کند رمزش این است یا راهش این است که شب بعد از خواب در حالتی که در عمق خواب هستی بلند شوی و قران را بخوانی .
در غیر این صورت مثلا اگر روز به ارامی قران را مطالعه کنی این اتفاق نمی تواند بیفتد.

که این مورد در صدر اسلام نبوده است پس از نگارش کامل قران مفهوم دارد مانند امروز .


نقل از الکتاب :


در مورد تفسیر ایات سوره مزمل نکاتی به نظرم رسید که مخالف تفاسیر موجود است .
ایات ابتدای سوره مزمل به پیامبر راهی را پیشنهاد می کند که اجرای ان توسط پیامبر لازم است پیشنهاد این است که پیامبر در طول شب باید از خواب بیدار شده و از جامه ای که در ان خواب بوده جدا شده و مقدارش متغیر است منتهی نباید پیامبر در تمام طول شب خواب باشد حتی اگر شده کمی از شب از خواب بیدار شده از رختخواب بیرون امده و به سمت قران برود و قران را باز کند و به ارامی ایات قران را تلاوت کند.
موردی که خدا پیشنهاد کرده است نمی تواند قبل از خوابیدن باشد مثلا اگر پیامبر تا ساعت 2 بامداد بیدار باشد و قران را مطالعه کند جزو این پیشنهاد نیست خاصیت این پیشنهاد در بیدار شدن است یعنی پیامبر پس از خواب رفتن می تواند ساعت را روی زنگ بگذارد تا حتما بیدار شود پس از بیداری می تواند حدود نیم ساعت قران را مطالعه کند تا از حالت خواب کاملا به حالت بیداری برسد .
پیامبر می تواند نصف شب بیدار بماند یا به ان اضافه کند منتهی حتما این رفتار باید در عمق خواب باشد مثلا نمی تواند پس از بیداری باشد حتما باید وسط خواب باشد یعنی در عمق خواب باشد.
خواص این نوع بیدار شدن زیاد است که در جای خود قابل بحث است .



مفاد خطاب يا َأَيهَا الْمُزَّمِّلُ


كلمه ((مزمل )) - با تشديد زاء و تشديد ميم - در اصل ((متزمل )) بوده ،


اسم فاعل از باب تفعل (تزمل ) است ،

و معنايش لفافه به خود پيچيده است .

كسى كه جامه يا چيزى به خود مى پيچد تا بخوابد يا مثلا سرما را دفع كند، آن را ((مزمل )) مى گويند،

و از ظاهر اين جمله بر مى آيد در آن ساعتى كه اين سوره نازل مى شده پیامبر اکرم(ص) جامه اى را به خود پيچيده بوده ،

از اين جهت به ((مزمل )) مورد خطاب قرار گرفته .

اين را بدان جهت گفتيم كه كسانى خيال نكنند اين خطاب جنبه توبيخ و يا تحسين دارد،

بله ممكن است از سياق آيات استفاده شود كه گويا آن جناب در مقابل دعوتش مورد استهزا و اذيت قرار گرفته

، و براى خاطر خدا اندوهناك شده ،

و براى دفع غم و اندوه خود جامه اى به خود پيچيده تا لحظه اى استراحت كند،

در اين هنگام خطاب شده كه اى جامه به خود پيچيده بر خيز،

نماز شب بخوان و در برابر آنچه به تو مى گويند صبر كن ،

همانطور كه به عموم مسلمانان سفارش كرده براى مقاوم شدن در برابر ناملايمات از صبر و نماز كمك بخواهند،


((استعينوا بالصبر و الصلوه ))

با اين دستور به آن جناب فهمانده كه بايد خود را در مقابل اندوه هاى بزرگتر و مصائب تلخ به وسيله نماز و صبر مقاوم سازد،

نه به وسيله پيچيدن جامه و خوابيدن .


بعضى آيه را چنين معنا كرده اند:

اى كسى كه با مشقت و دشوارى نبوت متزمل شده اى ، يعنى متحمل دشواريهاى اين مقام گشته اى .


و ليكن از جهت لفظ هيچ دليلى در آيه بر اين معنا نيست .
[/color]
« آخرين ويرايش: ژانویه 16, 2011, 12:37:41 pm توسط p.abedi.moshaver » خارج شده است

... و من الله التوفیق ... پروین عابدی ، واحد مشاوره
صفحه: [1]
  چاپ صفحه  
 
پرش به :